Belang bij een rechterlijke beoordeling van de afwijzing als kennelijk ongegrond

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) heeft zich in haar uitspraak van 7 april 2016[1] uitgelaten over de vraag of een vreemdeling belang heeft bij een oordeel over de vraag of de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (staatssecretaris) op goede gronden zijn aanvraag als kennelijk ongegrond heeft afgewezen. In dit geval op grond van artikel 30b, eerste lid, aanhef en onder e, van de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000) als de staatssecretaris de aanvraag reeds terecht als ongegrond heeft afgewezen als bedoeld in artikel 31, eerste lid, van de Vw 2000.

In de uitspraak van deze rechtbank, zittingsplaats Groningen, van 19 oktober 2015 (AWB 15/17092)[2], die bij de Afdeling voorlag, was geoordeeld dat de vreemdeling daarbij geen belang had. Zoals ik al eerder schreef, bestaat daarover divergentie in het land. Zo oordeelde de meervoudige kamer van deze rechtbank, zittingsplaats ’s-Hertogenbosch, bij uitspraak van 23 maart 2016[3] nog dat de vreemdeling daarbij wel belang heeft reeds omdat zijn aanvraag was afgewezen als kennelijk ongegrond en niet als ongegrond. Zittingsplaats ’s‑Hertogenbosch overweegt dat het feit dat de staatssecretaris in het kader van de kennelijke ongegrondheid tevens is gehouden om eerst de ongegrondheid van de aanvraag te beoordelen, niet wil zeggen dat sprake is van een primair en subsidiair standpunt. De kennelijkheid bestaat weliswaar uit twee componenten, maar die zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden als de aanvraag is afgewezen als kennelijk ongegrond.[4]

De Afdeling overweegt in haar uitspraak van 7 april 2016 dat in het besluit staat dat de aanvraag van de vreemdeling wordt afgewezen krachtens artikel 31, eerste lid, gelezen in samenhang met artikel 30b, eerste lid, aanhef en onder e, van de Vw 2000. Zoals de staatssecretaris in zijn schriftelijke nadere inlichtingen en ter zitting bij de Afdeling heeft toegelicht, heeft hij dusdoende de aanvraag van de vreemdeling als kennelijk ongegrond afgewezen. Naar het oordeel van de Afdeling betoogt de staatssecretaris terecht dat de omstandigheid dat het besluit er blijk van geeft dat ook een volledige en integrale beoordeling heeft plaatsgevonden van de geloofwaardigheid van alle relevante elementen van het asielrelaas niet maakt dat hij twee afwijzingsgronden heeft gehanteerd. Door te overwegen dat de vreemdeling geen belang heeft bij een oordeel over de vraag of de staatssecretaris op goede gronden zijn aanvraag krachtens artikel 30b, eerste lid, aanhef en onder e, van de Vw 2000 heeft afgewezen, nu hij die aanvraag reeds terecht heeft afgewezen krachtens artikel 31, eerste lid, van die wet, heeft de rechtbank dit niet onderkend. Ook het betoog van de vreemdeling dat de staatssecretaris zijn aanvraag ten onrechte zowel ongegrond als kennelijk ongegrond heeft geacht, berust aldus op een onjuiste lezing van het besluit, aldus de Afdeling. De aangevallen uitspraak wordt vernietigd en de Afdeling doet vervolgens hetgeen de rechtbank had behoren te doen en beoordeelt de beroepsgrond van de vreemdeling of de staatssecretaris op goede gronden diens aanvraag als kennelijk ongegrond heeft afgewezen.[5]
De uitspraak van 7 april 2016 schept nog geen duidelijkheid over de vraag wat de rechter moet of mag doen als de aanvraag wel als ongegrond kon worden afgewezen, maar niet kennelijk ongegrond. Zittingsplaats ’s-Hertogenbosch heeft in haar uitspraak van 23 maart 2016 na vernietiging van het bestreden besluit met toepassing van artikel 8:72, derde lid, aanhef en onder b, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) zelf in de zaak voorzien, nu de staatssecretaris de aanvraag van die vreemdeling wel had kunnen afwijzen als ongegrond. Dit houdt onder meer in, aldus die zittingsplaats, dat de uitspraak heeft te gelden als een terugkeerbesluit als bedoeld in artikel 45, eerste lid van de Vw 2000 en dat de vertrektermijn ingevolge artikel 62, eerste lid, van de Vw 2000, zoals die bepaling luidde ten tijde van de asielaanvraag, vier weken bedraagt. Vervolgens bepaalt de rechtbank dat de termijn voor het indienen van een hogerberoepschrift ook vier weken bedraagt.

Interessant is nu of de Afdeling – als tegen de Bossche uitspraak van 23 maart 2016 na een week maar nog binnen vier weken hoger beroep wordt ingesteld – zich niettemin ambtshalve de vraag stelt of dit hogerberoepschrift wel tijdig is ingediend, nu de hogerberoepstermijn één week bedraagt als de staatssecretaris de aanvraag als kennelijk ongegrond had kunnen afwijzen. Mogelijk dat de Afdeling in het kader van de beoordeling van de tijdigheid van het hogerberoepschrift ambtshalve een oordeel geeft over het oordeel van de rechtbank dat de staatssecretaris de aanvraag niet als kennelijk ongegrond had kunnen afwijzen. Voor de rechtbanken en andere spelers in het veld wellicht een prettige bijkomstigheid omdat daardoor veel meer jurisprudentie van de Afdeling over de gronden als genoemd in artikel 30b van de Vw 2000 los zou komen. Of de Afdeling daarom zit te springen, is allerminst zeker. Het zou namelijk kunnen dat de Afdeling zelf artikel 6:22 van de Awb als dé weg ziet om het gebrek te helen en het geschil finaal te beslechten.[6] Als dat zo is, zou dat wel betekenen dat de Afdeling in het verschil in rechtsgevolgen van een besluit waarin de aanvraag is afgewezen als ongegrond en een besluit waarin de aanvraag is afgewezen als kennelijk ongegrond, onvoldoende aanleiding ziet aan te nemen dat de vreemdeling in zijn belangen is geschaad. De redenering van de Afdeling daarvoor zou kunnen zijn dat de staatssecretaris zich hoe dan ook terecht op het standpunt heeft gesteld dat de desbetreffende vreemdeling – dus onder de streep gezien – geen internationale bescherming behoeft en dat het daarom in wezen draait in asielzaken. Maar goed, deze veronderstelling mist thans nog voldoende fundering, evenals de bewering dat Vincent van Gogh zo’n geheel eigen stijl heeft omdat hij te ongeduldig was om pointillist te zijn.

Stijn[7]

[1] ABRS 7 april 2016, zaaknummer 201508024/1/V2 (www.raadvanstate.nl).
[2] Zover ik na heb kunnen gaan niet gepubliceerd.
[3] Rb. Den Bosch 23 maart 2016 (AWB 15/20522), ECLI:NL:RBDHA:2016:3716.
[4] Dit is de zogenaamde ‘Pattex-lijn’ waarover in het vorige blog is geschreven.
[5] De rechtbank had geoordeeld dat de staatssecretaris zich op goede gronden op het standpunt heeft gesteld dat de vreemdeling wisselende verklaringen heeft afgelegd over de reden van vertrek uit zijn land van herkomst zonder daarvoor een plausibele reden te geven, alsook over zijn paspoorten en het valse Duitse visum dat in één van die paspoorten staat. Daardoor is twijfel ontstaan aan de oprechtheid van zijn asielmotieven en wordt afbreuk gedaan aan de geloofwaardigheid van de door de vreemdeling gestelde, in zijn land van herkomst ondervonden problemen, aldus de rechtbank. De Afdeling oordeelt dat, gelet op dit oordeel van de rechtbank – dat in hoger beroep niet is bestreden – de staatssecretaris op goede gronden de aanvraag van de vreemdeling krachtens artikel 30b, eerste lid, aanhef en onder e, van de Vw 2000 als kennelijk ongegrond heeft afgewezen.
[6] Zie in dit verband ABRS 18 februari 2016, zaaknummer 201508983/1/V1, ECLI:NLRVS:2016:510, waarin wordt geoordeeld dat de rechtbank niet heeft onderkend dat zij aanleiding had moeten zien om het gebrek (te weten dat de aanvraag van de vreemdeling wel afgewezen had kunnen worden op grond van artikel 30, lid 1, onder d, Vw 2000 zoals luidend ten tijde van de aanvraag, maar niet op grond van artikel 30a, lid 1, onder a, van de Vw 2000 zoals luidend ten tijde van het besluit) te passeren met toepassing van artikel 6:22 van de Awb. De Afdeling rept met geen woord over eventuele verschillen in rechtsgevolgen als de één dan wel de andere afwijzingsgrond wordt toegepast.
[7] mr. A.A.M.J. (Stijn) Smulders.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s